OPINIE: Worden binnenkort voorstellingen stilgelegd voor paspoortcontroles?

Vrijdagavond was er een brute politie-inval bij Globe Aroma, laagdrempelig en open Kunstenhuis in Brussel.  Een organisatie die  jarenlang probeert nieuwkomers en asielzoekers te doen participeren aan onze samenleving, en daar overigens voor gesubsidieerd wordt. De verbolgenheid over die inval is bij vele culturele spelers groot. Het is om te beginnen zorgwekkend dat mensen, zeker in een context waar ze zich veilig en beschermd wanen, opgejaagd en gearresteerd worden.

Een groot deel van de verontwaardiging komt, niet het minst, door de manier waarop deze actie georganiseerd en uitgevoerd werd. Die inval, zo zeggen de aanwezigen, was behoorlijk driest en intimiderend. Meer dan twintig politiemensen, sommigen de matrak in de aanslag, vielen de gebouwen binnen. Iedereen moest de handen op het hoofd leggen, mensen kwamen ten val, werden in de boeien geslagen, en omstanders die met hun mobiele telefoon een en ander probeerden vast te leggen, werden verplicht de filmpjes te verwijderen. Dat laatste lijkt zelfs juridisch een stap te ver.

Machtsontplooiing voor boekhouding

Het zijn allemaal taferelen die vermoedelijk passen bij een politierazzia, maar hoogst ongewoon zijn bij een organisatie die een verbindend project probeert te realiseren. Artistiek directeur Els Rochette, die weigerde ‘haar’ huis te verlaten na een paspoortcontrole, werd in de boeien geslagen. Een aantal mensen werd tot diep in de nacht verhoord. Twee mensen, die geen papieren bij zich hadden, werden naar een gesloten centrum gebracht.

Deze actie paste in een controle op de vzw-wetgeving. Dat leest u goed. Toch wel bijzonder, zo’n machtsontplooiing om de boekhouding na te kijken. En nog meer wanneer blijkt dat in het kielzog van de politie ook personeel van Dienst Vreemdelingenzaken over de vloer kwam. Overigens is deze actie niet de eerste, er werden er de laatste weken op gelijkaardige manier nog uitgevoerd in verscheidene sportclubs in het Brusselse.

Het werk van Globe Aroma, die met tal van partners waaronder Kaaitheater en de Beursschouwburg trajecten opzetten, is er een van vertrouwen geven en vertrouwen krijgen. Ze gaan aan de slag met de meest kwetsbare mensen uit onze samenleving en bieden hun naast een netwerk en warmte een project aan waarin ze zichzelf kunnen her(uit)vinden en realiseren. Dat noodzakelijke vertrouwen kreeg vorige vrijdagavond een flinke deuk.

Daarmee is andermaal de grens van het toelaatbare overschreden. In steeds driestere overheidsdaden worden almaar meer burgers en organisaties die helpen, tegengewerkt en geviseerd. Dat gebeurde een paar weken terug, door het burgerplatform dat vluchtelingen wil herbergen te culpabiliseren. En dat gebeurde vorige vrijdag, in een allesbehalve discrete actie die eerder in een politiestaat dan in een rechtsstaat thuishoort.

Na deze politieactie dringen een aantal vragen zich op: wie gaf er de opdracht toe en wat was het echte doel van deze actie? Is deze ‘multidisciplinaire controle van de vzw’ – hoe cynisch creatief kan een term zijn – het nieuwe normaal? En hoe ver wil men daarin gaan? Worden binnenkort voorstellingen stilgelegd voor paspoortcontroles? Theaters en cultuurhuizen horen veilige tempels te zijn.

Globe Aroma, de culturele wereld, de stad en haar burgers hebben recht op antwoorden. Ook al is mensen opsporen en oppakken op culturele plekken waar ze zich beschermd voelen dan misschien juridisch toelaatbaar, moreel is het dat niet. Die houding zal het verzet van burgers en organisaties alleen maar doen toenemen. Net als de steeds grotere tweedeling in onze al zo gepolariseerde maatschappij.